Environmental Product Declaration; alles over EPD’s

Environmental Product Declaration (EPD); bouwen aan de toekomst

In mei 2024 is voor Kingspan Unidek in België een belangrijke extra stap gezet naar toekomstbestendig bouwen met de introductie van Environmental Product Declaration’s (EPD’s) voor onze producten. Tevens zullen deze producten met ingang van juli 2024 worden opgenomen in de Totem databank. Een platform dat zich met name richt op het bevorderen van circulariteit in de Belgische bouwsector.

Mooie ontwikkelingen waar we bij Kingspan Unidek trots op zijn! Ontwikkelingen die de milieu-impact van bouwmaterialen steeds verder inzichtelijk maken. Maar waarom is dat belangrijk? Wat betekenen deze significante stappen voor u? En wat is de meerwaarde? Daar duiken we in dit kennisartikel dieper op in. Daarnaast verkennen we de rol van de Totem Databank en hoe deze helpt bij het maken van milieubewuste keuzes in de bouwsector.

Wat is een EPD?

EPD staat voor Environmental Product Declaration, oftewel een milieuproductverklaring. Een EPD is een document waarin de milieu-impact van een specifiek bouwmateriaal beschreven is. De informatie is op gestandaardiseerde wijze inzichtelijk gemaakt. Zo is de milieu-impact van verschillende bouwmaterialen eenvoudig te interpreteren. De inhoud van een EPD is afhankelijk van de specifieke materialen en processen. Hoewel EPD’s tussen verschillende productcategorieën kunnen variëren, zal de opzet binnen een productcategorie altijd hetzelfde zijn.

Waarom een EPD?

Er zijn twee belangrijke redenen waarom bedrijven kiezen voor milieuproductverklaringen:

Wettelijk gezien hebben organisaties in België een verplichte onderbouwing van milieuclaims op producten of bouwmaterialen. Met een EPD voldoen producten daar op een eenvoudige manier aan, en is er via TOTEM snel een accurate milieuberekening van een gebouw te maken.
Daarnaast zijn er veel bedrijven die vrijwillig gestandaardiseerde duurzaamheidsinformatie delen. Zo is het gemakkelijk om de milieu-impact van bouwwerken in België snel uit te kunnen rekenen Bovendien zijn bedrijven op deze manier op vrijwillige wijze transparant over hun producten. Dat komt de betrouwbaarheid ten goede.

Milieu-impact in de bouw

De impact op het milieu in de bouw wordt in België steeds belangrijker. Daarom is het van belang om de milieu-impact van (nieuwe) gebouwen verder te verlagen.

De basis voor het bepalen van de milieu-impact van een gebouw is het inzichtelijk maken van de impact van álle toegepaste materialen en grondstoffen. Een levenscyclusanalyse (LCA) is daarom een belangrijk uitgangspunt om te achterhalen welke bouwmaterialen voldoen aan de eisen van circulair bouwen en of de gekozen strategie daarmee wordt behaald.

Om te kunnen bepalen wat de daadwerkelijke milieu-impact is van een bouwmateriaal, wordt er gekeken naar elke fase van de productlevenscyclus. Deze vijf fasen zijn:

Productiefase

In deze fase draait het om de milieu-impact van de grondstoffen, het transport naar de fabriek en algehele productie van het bouwproduct.

Constructiefase

De constructiefase geeft de milieu-impact weer van het transport van de fabriek naar de werf en de verwerking in het gebouw.

Gebruiksfase

Toont de impact van de volledige gebruiksduur van het materiaal.

Einde levensduur

Betreft de milieu-impact van sloop en demontage, transport en afvalverwerking.

Recycling

Beschrijft de mogelijkheden van het materiaal op het gebied van hergebruik, recycling of energie terugwinning.

In een EPD is per product de milieu-impact aan de hand van de levenscyclusanalyse vastgesteld en inzichtelijk gemaakt.

Het EPD programma in België

In België voorziet het Koninklijk Besluit Milieuboodschappen in de federale EPD databank. Daarin legt zij de verschillende regels aan het EPD programma vast. Het EPD programma vertaald deze regels naar de praktijk. De FOD (Federale Overheidsdienst) Volksgezondheid treedt op als programma operator en baseert zich op de NBN EN ISO 14025 . Dit programma heeft de naam Belgisch EPD Programma, afgekort B-EPD.

Het doel van het Belgisch EPD programma is om een eenduidig kader te creëren voor bedrijven die EPD’s voor hun producten willen ontwikkelen. B-EPD is beschikbaar voor bouwmaterialen die op de Belgische markt in de handel worden aangeboden. Maar ook voor producten die in bouwwerken op Belgisch grondgebied worden ingezet.

De combinatie met TOTEM Databank

Vanaf juli 2024 zijn de producten van Kingspan Unidek met een EPD opgenomen in de TOTEM databank. TOTEM integreert elk jaar twee maal nieuwe EPD’s in haar tool voor gebouwen. Wat is TOTEM en wat maakt de integratie van EPD’s in de TOTEM databank zo interessant?

Wat is TOTEM?

TOTEM staat voor Tool to Optimise the Total Environmental impact of Materials. Het is een gratis tool om de milieuprestaties van gebouwen gestandaardiseerd te beoordelen en alternatieven van bouwmaterialen met elkaar te vergelijken.

TOTEM maakt het mogelijk voor ontwerpers, architecten en ingenieurs om milieubewuste keuzes te maken in bouwmaterialen. Door een rechtstreeks systeem aan te reiken stelt het hen in staat bouwmethoden te heroverwegen en aan te passen. Zo ontstaat steeds meer circulariteit in de bouw met minder impact op het milieu.

De relatie tussen EPD’s en TOTEM

EPD's dienen als een belangrijke gegevensbron voor de TOTEM databank. TOTEM gebruikt de informatie uit EPD’s en maakt het mogelijk om de milieu-impact van bouwmaterialen en -producten te evalueren en te vergelijken. Door gebruik te maken van EPD’s is er continu betrouwbare en consistente informatie beschikbaar voor gebruikers van de TOTEM databank.

Meerwaarde voor architecten en aannemers

Het introduceren van EPD’s en de integratie met TOTEM stelt ons instaat een meerwaarde te bieden voor zowel architecten als aannemers. Vooral op het gebied van milieuvriendelijkere keuzes maken we het op deze manier eenvoudig inzichtelijk voor architecten en aannemers om een vergelijk te maken tussen verschillende bouwmaterialen.

Zo kunnen architecten bijvoorbeeld hun ontwerpen optimaliseren door producten te kiezen die niet alleen voldoen aan functionele en esthetische eisen, maar ook bijdrage aan de lagere milieu-impact van het volledige ontwerp. TOTEM helpt aannemers met het gemakkelijk selecteren van de juiste bouwmaterialen om milieucertificeringen zoals bijvoorbeeld BREEAM te behalen. Gemakkelijk en snel is voor deze doelgroepen inzichtelijk met welke producten zij voldoen aan de steeds strenger wordende milieuvoorschriften en duurzaamheidsnormen.

Kortom, TOTEM ondersteunt architecten en aannemers met geïnformeerde besluitvorming, naleving van regelgeving, kostenbesparingen en innovatieve bouwoplossingen. En daar dragen we als Kingspan Unidek uiteraard graag aan bij!